Samenwerking wonen en zorg in Wijchen

De gemeente Wijchen wil inzicht krijgen in de toekomstbestendigheid van het woonzorgvastgoed binnen haar gemeentegrenzen. De gemeente heeft daarom het initiatief genomen om in samenwerking met zorgorganisaties en woningcorporaties vraag en aanbod voor wonen en zorg in beeld te brengen. Zo is een gezamenlijke visie ontwikkeld om ook in de toekomst voor de inwoners een passend aanbod van wonen en zorg te bieden.

In 2014 heeft de gemeente een QuickScan uitgevoerd om enerzijds het bestaande woonzorgvastgoed in beeld te brengen en anderzijds om trends en ontwikkelingen te schetsen. Demografische ontwikkelingen van vergrijzing en ontgroening laten een groeiende vraag naar huisvesting voor ouderen zien. Daarnaast hebben de hervormingen van de langdurige zorg tot gevolg dat wonen en zorg steeds minder vaak binnen de muren van een zorginstelling wordt geleverd. Langer zelfstandig wonen is daarvan het gevolg. Tot slot is de gemeente verantwoordelijk geworden voor huisvesting met ondersteuning van ‘nieuwe’ doelgroepen, waaronder mensen met een geestelijke of lichamelijke beperking en het beschermd wonen binnen de ggz. Al deze ontwikkelingen hebben niet alleen grote gevolgen voor wonen met zorg op de korte termijn, maar ook over 10 of 20 jaar. Het is van belang daar nu al op in te spelen zodat inwoners tijdig over informatie over het juiste aanbod van wonen en zorg beschikken.

Projecteigenaar

Gemeente Wijchen (afdelingen Samenleving en Ruimte & Leefomgeving)

Samenwerkingspartners

Woningcorporaties Talis en De Kernen, landelijke en regionale zorgorganisaties en (kleinschalige) lokale zorginitiatieven, Provincie Gelderland en BMC Advies (procesbegeleiding).

Inventarisatie door samenwerking

De QuickScan bood een eerste inzicht in de uitdagingen voor de gemeente Wijchen, maar vereiste een vervolg. Daarvoor was het van belang om het gesprek aan te gaan met de partijen die rechtstreeks betrokken zijn bij woonzorgvastgoed. Denk hierbij aan zowel landelijke en regionale zorgorganisaties als kleinschalige lokale zorginitiatieven, maar zeker ook aan woningcorporaties. De gemeente Wijchen besloot voor dit traject BMC Advies in te schakelen als onafhankelijke procesbegeleider en adviseur.

In een bestuurlijke startbijeenkomst in maart 2015 gaven alle betrokken partijen aan het belang in te zien van het nader in kaart brengen van de gezamenlijke opgave in de gemeente Wijchen. Met verkennende interviews kwam het kwalitatieve en kwantitatieve aanbod van wonen en zorg van alle partijen nog scherper in beeld. Ook konden de actuele ontwikkelingen worden geschetst voor de verschillende partijen en de doelgroepen die zij bedienen. Op basis van deze bevindingen zijn onderzoeksvragen geformuleerd, welke zijn opgenomen in een stappenplan. Een projectgroep bestaande uit alle bij wonen en zorg betrokken partijen is vervolgens met deze onderzoeksvragen aan de slag gegaan.

 

Gezamenlijke opgave

Voor vrijwel alle betrokken partijen geldt dat ze al langere tijd in proberen te spelen op vraagontwikkeling van hun doelgroepen en de veranderende wettelijke kaders. Ook in Wijchen is daarom veel beweging merkbaar. Sommige organisaties willen toe naar meer ambulante zorg en willen hun vastgoed afstoten, terwijl kleinschalig lokale initiatieven juist op zoek zijn naar uitbreiding door de innovatieve kansen die zij zien in de nieuwe Wmo en Jeugdwet. Een groot aantal zorgorganisaties heeft juist te maken met een vervangingsopgave doordat oudere zorgcomplexen niet meer voldoen voor de zware zorg die er geleverd wordt. Ook aan de vraagzijde is te zien hoe de woonwensen steeds meer veranderen. Zo is er een groeiende behoefte aan zelfstandige studio’s, samen geclusterd met een gemeenschappelijke ruimte. Tot slot wil de gemeente Wijchen een deel van haar maatschappelijk vastgoed afstoten en ziet zij daarin kansen voor potentiële woonzorg locaties.

Doordat alle ontwikkelingen – in vraag en in aanbod – integraal in beeld zijn gebracht, is voor betrokken partijen duidelijk waar de kansen en risico’s liggen. Bovendien wordt duidelijk op welke manier gezamenlijk kan worden gestuurd op een passend aanbod van wonen, welzijn en zorg. Bovendien ervaren de betrokken partijen gedurende het proces al de meerwaarde van het delen van kennis. Vastgoed dat de ene partij wil afstoten kan voor de andere partij juist heel aantrekkelijk zijn. In de praktijk is dan ook te zien dat partijen elkaar opzoeken om de mogelijkheden af te tasten en samenwerking aan te gaan.

Door de veranderende vraag lijken de scheidslijnen tussen intramuraal en extramuraal ook meer te vervagen. Partijen in Wijchen geven aan dat er bij inwoners steeds meer vraag is naar een tussenvorm waarbij men zelfstandig woont met zorg en voorzieningen nabij. Oude termen zoals ‘beschermd wonen’, ‘beschut wonen’ en ‘verzorgd wonen’ lijken steeds minder bruikbaar. Er is behoefte aan een meer gedifferentieerd aanbod, voor verschillende doelgroepen, met verschillende woonwensen en zorgvragen, verschillende leefstijlen en verschillende inkomens. Dit vraagt om meer creatieve en flexibele mogelijkheden en samenwerking van organisaties. Door innovatieve oplossingen werken we zo aan een passend aanbod van huisvesting en zorg voor alle inwoners van Wijchen.

De conclusies van het rapport vormen belangrijke input voor het huisvestingsbeleid van de gemeente Wijchen. Niet alleen het rapport maar ook het ontstane overlegplatform met de aanbieders maakt het mogelijk om actuele input rond wonen en zorg mee te nemen in het proces om te komen tot de woonvisie. Passende huisvesting voor mensen met een ondersteuningsvraag is een niet weg te denken integraal onderdeel van het huisvestingsbeleid en daarmee ook van de nieuwe woonvisie van de gemeente Wijchen. Op basis van deze woonvisie kan de gemeente concrete prestatieafspraken maken met de woningcorporaties ten aanzien van wonen en zorg. Het onderwerp passend toewijzen heeft daarbij ook onze aandacht, in het bijzonder de gevolgen voor zorgwoningen.

Contactgegevens

Lucas van Horck
Email: l.v.horck@wijchen.nl

Sylvia Lambrichs
Email: s.lambrichs@wijchen.nl

Publicaties
Links