Thuis in Montferland

Thuis in Montferland gaat over het écht voelen van de zin van veilig en comfortabel wonen. Dichtbij gebracht door betrokken mensen die praten uit eigen ervaring.

De gemeente Montferland bestaat uit verspreid liggende, veelal kleine kernen. Door de schaalgrootte van veel kernen is er onvoldoende draagvlak voor bepaalde WWZ-voorzieningen. Denk aan intramurale zorg, een uitgebreid welzijnspakket of winkels. Hierdoor zijn mensen meer op elkaar aangewezen, maar in Montferland gaat dit samen met een flinke dosis Noaberschap.

In eerste instantie zijn mensen dus zelf verantwoordelijk voor hun welzijn en welbevinden. Daaronder valt ook het op orde hebben van de eigen woning, nu én met het oog op de toekomst. Mocht dit zelf of met behulp van mantelzorgers en vrijwilligers uit de buurt toch niet lukken, dan heeft de gemeente samen met haar WWZ-partners een goed vangnet van professionele en vrijwillige WWZ-voorzieningen. Zodat alle mensen zich thuis blijven voelen in Montferland.

Projecteigenaar

Gemeente Montferland
www.montferland.info

Samenwerkingspartners

Plavei (voormalig Laris Wonen en Diensten en Woningstichting Bergh), Woonzorg Nederland, Welcom (welzijn), zorgorganisaties Azora, Diafaan en Sensire.

Projectopzet en uitvoering

Sinds 2009 werkt de gemeente samen met lokale partners doorlopend aan het vangnet. Het begin ligt bij het rapport ‘Woonzorgzones in Montferland’ (2009). Daarin staat dat de bestaande woningvoorraad onvoldoende geschikt is voor het opvangen van de vergrijzing. Men heeft vervolgens de ambitie uitgesproken dat de kernen van Montferland levensloopgeschikt en leefbaar moeten zijn voor haar inwoners, ook voor ouderen en mensen met een functiebeperking. Deze ambitie is in 2011 door een regiegroep bestaande uit gemeente en samenwerkingspartners vertaald naar tien uitgangspunten (Uitvoeringsplan Woonservicegebieden, 2011):

  1. Van woonzorgzones naar woonservicegebieden met accentverlegging van zorg naar de integratie van wonen, welzijns- en zorginfrastructuur
  2. Noaberschap en zelfredzaamheid centraal en als basis voor de wwz-ontwikkelingen
  3. Aandacht voor ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg
  4. Vanuit grotere kernen diensten en voorzieningen leveren in de kleinere kernen
  5. Combinatie van functies wwz is de toekomst
  6. Bij zwaardere zorgvraag in Montferland blijven wonen, maar niet in elke kern
  7. Voldoende aandacht voor psychosociale hulpverlening
  8. Thuistechnologie als belangrijk hulpmiddel bij zelfstandig wonen
  9. Aanpassen bestaande woningvoorraad biedt kansen
  10. Aandacht voor toegankelijkheid wwz-voorzieningen

De tien uitgangspunten hebben onder andere geleid tot het project Thuis in Montferland.

Onder leiding van de gemeente is sinds 2011 in werkgroepen gewerkt aan het realiseren van het vangnet. De resultaten en activiteiten:

  • Wwz ambitie is ingebed bij betrokken organisaties en opgenomen in bestaande lijnen binnen organisaties.
  • De woonservicegebieden in de twee grote kernen Didam en ’s Heerenberg zijn gereed
  • Twee sociale wijkteams bestrijken vanuit de twee grote kernen de gehele gemeente.
  • Er is een dementiekaart beschikbaar waarin het aanbod van zorg- en welzijnsdiensten voor mensen met dementie en hun naaste(n) inzichtelijk is gemaakt.
  • Er is een doorlopend communicatieproject ontwikkeld onder de naam Thuis in Montferland. Binnen Thuis in Montferland is onderscheid gemaakt tussen Mijn Buurt (informatie over wwz-voorzieningen per kern) en Mijn Thuis (informatie over het zelf aanpassen van een woning).
  • Er is een subsidieregeling Mijn Thuis in Montferland ontwikkeld waarmee de gemeente inwoners van 55 jaar en ouder tegemoet komt in de aanpassingskosten.

Borging en toekomst

De gemeente heeft de afgelopen jaren vooral de focus gehad op de uitvoering van het onderdeel Mijn Thuis in Montferland. In het raadsprogramma 2014-2018 staat vermeld dat de gemeente de komende jaren nog krachtig zal doorzetten met goede communicatie, aanjagen van huisbezoeken en continuering van de subsidieregeling.

En, zoals eerder gezegd, is de ambitie die de gemeente samen met haar partners heeft uitgesproken opgenomen in bestaande lijnen binnen die organisaties. Wanneer nodig weten partijen elkaar te vinden.

Focus op preventie of zorg

Mijn Thuis in Montferland is sterk gericht op preventie. Enerzijds door inwoners bewust te maken van de mogelijkheden en de noodzaak om bijtijds woningaanpassingen te doen. Anderzijds via gezondheidsvoorlichting (blijven bewegen gekoppeld aan woonvoorlichting, veiligheid in de woning) en het betrekken van een sociaal netwerk via de activiteiten van Welcom.

Succesfactoren

  • De gemeente investeert veel tijd in de naamsbekendheid van Thuis in Montferland. Niet alleen door aan de voorkant goed na te denken over de communicatiestrategie en communicatiemiddelen. Maar ook door daar waar mogelijk aandacht te vragen voor het project. Zo heeft de gemeente contact opgenomen met alle verengingen voor het inplannen van een presentatie over Thuis in Montferland.
  • De grote naamsbekendheid is ook te danken aan een betrokken groep vrijwilligers uit het netwerk van Welcom. Zij zijn bijzonder actief en dragen op eigen initiatief tijdens allerlei bijeenkomsten in de gemeente Thuis in Montferland uit. De doelgroep bereikt de doelgroep!
  • De gemeente heeft een succesvolle subsidieregeling. Jaarlijks worden ongeveer 75 beschikkingen goedgekeurd. De regeling is eenvoudig in elkaar gezet, om het verkrijgen van subsidie zo laagdrempelig mogelijk te maken.
  • De gemeente heeft in de opstartfase gebruik gemaakt van middelen van de provincie voor het inhuren van externe procesbegeleiders. Mede dankzij deze procesbegeleiders en hun kennis heeft de gemeente het project voortvarend kunnen oppakken. Inmiddels wordt het project volledig door de gemeente gedragen.
  • Enthousiaste en betrokken mensen, zowel binnen als buiten de gemeente. Die met hart en ziel voor Thuis in Montferland willen gaan. En praten vanuit eigen ervaring.
  • Verschillende partijen werken inmiddels al een aantal jaren samen aan een levensloopgeschikt en leefbaar Montferland. Dat was in het begin geformaliseerd in een regiegroep. Inmiddels weten partijen elkaar eenvoudig te vinden. En is het vertrouwen en de bereidheid over en weer gegroeid. Daarvan profiteert iedereen tot op de dag van vandaag bij het opstarten van nieuwe initiatieven.

Leeropbrengsten

  • Het is goed om activiteiten rondom langer zelfstandig wonen gebundeld bij inwoners onder de aandacht te brengen. Maar de keerzijde hiervan kan zijn dat een project onbeheersbaar wordt als gevolg van de hoeveelheid activiteiten en de betrokkenheid van diverse afdelingen binnen de gemeente en externe partners. De gemeente heeft daarom ervoor gekozen om vanuit de afdeling wonen de komende tijd alleen de kern van Thuis in Montferland actief en zichtbaar naar buiten te promoten: vergroten van de bewustwording onder inwoners over nut en noodzaak van woningaanpassingen en het aanjagen van de actiebereidheid. De overige activiteiten zijn ondergebracht in de lijnen van andere afdelingen en organisaties.
  • Tijdens de startfase van Mijn Thuis in Montferland is de samenwerking gezocht met ondernemers in Montferland. Ondernemers hebben gezamenlijk demo-wanden ontwikkeld. En de gemeente heeft PR-materiaal beschikbaar gesteld aan ondernemers die bereid waren om een gentlemen’s agreement te tekenen. Kern van deze agreement is de bereidheid om Thuis in Montferland uit te dragen bij de eigen werkzaamheden. Van de ondernemers die destijds getekend hebben heeft een aantal actief werk gemaakt van Mijn Thuis in Montferland. Maar het gaat niet vanzelf en blijvend aandacht over en weer voor het optimaliseren van de samenwerking blijft nodig. Er ligt een potentieel aan werk voor ondernemers die kansen zien, maar verwachtingen over het oogsten van dat werk moeten wel realistisch zijn.
  • Thuis in Montferland heeft veel tijd gevraagd en vraagt nog steeds tijd van betrokken ambtenaren. Om het project goed te laten slagen is het van groot belang dat die tijd ook beschikbaar is. Met andere woorden, reserveer voldoende uren om een project goed van de grond te trekken en te continueren.

Kosten

De kosten voor het onderdeel Mijn Thuis in Montferland bedragen:

€ 138.000,- voor de opstart waaronder procesondersteuning, ontwikkelen van Mijn Thuis en Mijn Buurt met alle activiteiten en middelen, informatiebijeenkomsten.
€ 30.000,- jaarlijkse kosten voor subsidieverlening, ondersteunen van vrijwilligers en communicatie(middelen)